Οι ΗΠΑ χρειάζονται τον απόλυτο έλεγχο του Diego Garcia, είτε το θέλει η Βρετανία είτε όχι. Το αν ο Starmer θα υποκύψει στην πίεση του Trump και θα ακυρώσει τη συμφωνία με τον Μαυρίκιο, είναι κάτι που θα δείξει ο χρόνος, επηρεάζοντας βαθιά τις αμερικανοβρετανικές σχέσεις.
Σχετικά Άρθρα
«Βελούδινο» πραξικόπημα κατά Trump… πως ο στρατηγός Dan Caine συγκρατεί την επίθεση κατά του Ιράν
Θρίλερ με σαρωτική επίθεση ΗΠΑ - Αντίποινα σοκ Ιράν, τρόμος για πυραύλους με χημικές κεφαλές - Ισραήλ: Ρίξτε καθεστώς Khamenei
Θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τη στρατιωτική βάση Diego Garcia για πλήγματα κατά του Ιράν, εάν και όταν αυτά πραγματοποιηθούν;
Στις 18 Φεβρουαρίου, ο Πρόεδρος Trump συνέδεσε άμεσα την βάση Diego Garcia με τη στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ για μια πιθανή επίθεση στο Ιράν.
«Σε περίπτωση που το Ιράν αποφασίσει να μη συνάψει συμφωνία», δήλωσε, «ίσως καταστεί απαραίτητο για τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν την Diego Garcia... προκειμένου να εξαλείψουν μια πιθανή επίθεση από ένα εξαιρετικά ασταθές και επικίνδυνο καθεστώς».
Ως απάντηση, το Ιράν διαμαρτυρήθηκε επίσημα στα Ηνωμένα Έθνη, δηλώνοντας ότι οποιαδήποτε χρήση της Diego Garcia για επίθεση θα καθιστούσε τη βάση «νόμιμο στόχο» για τον δικό του στρατό.
Το βρετανικό βέτο και η ειρωνεία της κυριαρχίας
Δεδομένου ότι το νησί Diego Garcia αποτελεί βρετανικό έδαφος μέχρι σήμερα, οι ΗΠΑ χρειάζονται την άδεια του Λονδίνου για να χρησιμοποιήσουν τη βάση εναντίον του Ιράν, παρόλο που –κι εδώ έγκειται η ειρωνεία– η βάση επανδρώνεται και ελέγχεται ουσιαστικά από την Ουάσινγκτον, όπως επισημαίνουν οι Eurasian Times.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Starmer δεν είναι διατεθειμένος να δώσει τέτοια άδεια, επικαλούμενος ανησυχίες για το διεθνές δίκαιο.
Αυτή η βρετανική διστακτικότητα λέγεται ότι ήταν ένας από τους λόγους που η κυβέρνηση Trump κράτησε την Diego Garcia εκτός της επιχείρησης κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν πέρυσι, καθώς υπήρχε η εντύπωση ότι το αίτημα για άδεια θα απορριπτόταν σχεδόν σίγουρα από το Λονδίνο.
Ο Starmer δεν φαίνεται να έχει την ίδια αυτοπεποίθηση με τον Trump στο να αγνοεί το διεθνές δίκαιο, καθώς για τον Trump τα εθνικά συμφέροντα πρέπει να υπερισχύουν των διεθνών κανόνων.
Η επικίνδυνη συμφωνία με τον Μαυρίκιο και η οργή του Trump
Για τον Starmer, το ερώτημα είναι ακόμα πιο περίπλοκο, καθώς βρίσκεται στη διαδικασία εκπλήρωσης της δέσμευσής του προς τον Μαυρίκιο για τη «μεταβίβαση κυριαρχίας» του Diego Garcia, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη συνεχή λειτουργία της βάσης.
Παρεμπιπτόντως, όταν υπογράφηκε η «συμφωνία της Diego Garcia» στις 22 Μαΐου 2025 μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και του Μαυρίκιου, ο Λευκός Οίκος την είχε χαιρετίσει ως «μνημειώδες επίτευγμα» του Starmer.
Όμως ο Trump άλλαξε πλέον γνώμη.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social στις 20 Ιανουαρίου, κατακεραύνωσε την απόφαση της Βρετανίας να παραχωρήσει την κυριαρχία των νήσων Chagos.
«Σοκαριστικό, ο "ευφυής" σύμμαχός μας στο ΝΑΤΟ, το Ηνωμένο Βασίλειο, σχεδιάζει να χαρίσει το νησί Diego Garcia στον Μαυρίκιο χωρίς απολύτως κανέναν λόγο», έγραψε, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως πράξη «μεγάλης ηλιθιότητας».
Το σκοτεινό ιστορικό των εκτοπισμών και οι διεθνείς πιέσεις
Το νησί Diego Garcia εκμισθώθηκε στις ΗΠΑ το 1965 και αποτελεί το σημαντικότερο περιουσιακό τους στοιχείο στον Ινδικό Ωκεανό.
Μετά τη συμφωνία του 1966 για κοινή αμυντική χρήση, το Λονδίνο απομάκρυνε βίαια τον ντόπιο πληθυσμό μεταξύ 1968 και 1973, απελαύνοντάς τους στον Μαυρίκιο και το Λονδίνο.
Ο Μαυρίκιος δεν αποδέχθηκε ποτέ το Diego Garcia ως βρετανικό έδαφος.
Τον Φεβρουάριο του 2019, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εξέδωσε γνωμοδότηση ότι η αποαποικιοποίηση του Μαυρίκιου δεν ολοκληρώθηκε νόμιμα και ότι η Βρετανία οφείλει να τερματίσει τη διοίκησή της το συντομότερο δυνατό.
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υπερψήφισε αυτή τη θέση με συντριπτική πλειοψηφία (116 έναντι 6), με μόνο τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστραλία, το Ισραήλ και τις Μαλδίβες να καταψηφίζουν.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας και το τεράστιο κόστος
Η συμφωνία του Μαΐου 2025, που τελεί υπό επικύρωση, προβλέπει ότι η Βρετανία θα εκμισθώνει το νησί από τον Μαυρίκιο για 99 χρόνια, πληρώνοντας κατά μέσο όρο 101 εκατομμύρια λίρες ετησίως. Η συνολική αξία της συμφωνίας εκτιμάται στα 3,4 δισεκατομμύρια λίρες, αν και ορισμένοι επικριτές, όπως ο William Hague, ανεβάζουν το κόστος στα 34,7 δισεκατομμύρια λίρες για τον επόμενο αιώνα.
Ο Hague, πρώην Υπουργός Εξωτερικών, υποστηρίζει ότι είναι απαράδεκτο ο Βρετανός φορολογούμενος να πληρώνει δισεκατομμύρια για γη που ήδη του ανήκει, ενώ τονίζει ότι η συμφωνία αγνοεί τις επιθυμίες των 3.
Η στρατηγική «ασπίδα» των ΗΠΑ και το μέλλον των σχέσεων
Μια εναλλακτική πρόταση που συζητείται είναι η δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους για τους Chagossians, το οποίο θα συνάψει Σύμφωνο Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA) απευθείας με τις ΗΠΑ, εξασφαλίζοντας τη βάση χωρίς τη μεσολάβηση του Λονδίνου.
Η βάση είναι ζωτικής σημασίας: διαθέτει αεροδρόμιο για βομβαρδιστικά B-2 και B-52, λιμάνι βαθέων υδάτων για αεροπλανοφόρα και υποβρύχια, και τεράστιες εγκαταστάσεις καυσίμων.
Έχει χρησιμοποιηθεί στον Πόλεμο του Κόλπου, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και πρόσφατα κατά των Χούθι το 2024 και 2025.
Οι ΗΠΑ χρειάζονται τον απόλυτο έλεγχο του Diego Garcia, είτε το θέλει η Βρετανία είτε όχι.
Το αν ο Starmer θα υποκύψει στην πίεση του Trump και θα ακυρώσει τη συμφωνία με τον Μαυρίκιο, είναι κάτι που θα δείξει ο χρόνος, επηρεάζοντας βαθιά τις αμερικανοβρετανικές σχέσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών